Yaratma fiili yalnız Allah’a aittir ve başka hiçbir varlık bu fiile müdahale edemez. Risale-i Nur’a göre bir nev’in yaratıcısı olabilmek için bütün kâinatın yaratıcısı olmak gerekir; aksi halde sebeplere isnad etmek daha büyük müşkülat doğurur.
Yaratma fiili neden yalnız Allah’a aittir?
Çünkü bir türü yaratabilmek için bütün varlık düzenini idare edebilmek gerekir.
Sebepler yaratıcı olabilir mi?
Hayır. Sebepler ancak perde hükmündedir; gerçek tesir kudret-i İlahiye’ye aittir.
Ve keza bir nev’e Hâlık olabilmek, cinse de Hâlık olabilmeye mütevakkıftır. En nihayet iş اَللّٰهُ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ da nihayet bulur.
Ve keza hilkat ve yaratılışın Vâcibü’l-vücud’a isnad edilmesini, nazarları çok kısa olanlar, baîd, garib, külfetli olduğunu tevehhüm etmekle inkârına zehab ediyorlar. Halbuki esbaba isnad edilir ise onların tevehhüm ettikleri bu’d, garabet, külfet kat kat muzaaf olarak hakikate inkılab eder. Çünkü vâcibe daha kolay olur. Mesela, bir adamdan birkaç şeyin sudûru, birkaç adamdan bir şeyin sudûrundan daha ehvendir. Mesela bal arısının hilkati, kudret-i İlahiyeye isnad edilmezse nihayetsiz müşkülat olur.
